(ခရစ္ရွန္ဆိုင္းယင္႕ေမာ္နီတာ)
တီေအ ဘာသာျပန္သည္။
အတြဲအမွတ္ (၂၃ ၊ အမွတ္ ၄၄၉) Myanmar time
အိႏၵိယပိုင္ ကက္ရွ္မီးယားျပည္နယ္ အတြင္းရွိ ေရခဲျမစ္မ်ားသည္ အပူခ်ိန္ ျမင့္တက္လာမႈေၾကာင့္ အလ်င္အျမန္ အရည္ေပ်ာ္ ေနေၾကာင္း၊ ဟိမ၀ႏၲာေဒသ ရွိ လူသန္းေပါင္းမ်ားစြာအတြက္ ေရ အခက္အခဲေတြ႕ႏိုင္ေၾကာင္းျဖင့္ အိႏၵိယ သိပၸံပညာရွင္မ်ား၏ ေလ့လာခ်က္အသစ္ တစ္ခုအရ သိရသည္။ တီေအ ဘာသာျပန္သည္။
အတြဲအမွတ္ (၂၃ ၊ အမွတ္ ၄၄၉) Myanmar time
ကက္ရွ္မီးယားတကၠသိုလ္ ဘူမိေဗဒ ႏွင့္ ဘူမိ႐ူပဌာနမွ ေလ့လာခ်က္က ရာသီဥတုေျပာင္းလဲမႈ၏ အက်ဳိးသက္ ေရာက္မႈကို အျပစ္ဖို႔ထားသည္။
ဤ ေဒသအတြင္း ေနထိုင္သူ ၁၀ သန္း နီးပါး၏ သံုးပံုႏွစ္ပံုသည္ လယ္ယာ စိုက္ပ်ဳိးေရး၊ ပန္းအလွစိုက္ပ်ဳိးေရး၊ အိမ္ ေမြးတိရစၦာန္ ေမြးျမဴေရးႏွင့္ သစ္ေတာ စိုက္ပ်ဳိးေရးလုပ္ငန္းမ်ားတြင္ လုပ္ကိုင္ေနရာ ရာသီဥတုေျပာင္းလဲမႈေၾကာင့္ ၎တို႔၏ အသက္ေမြး ၀မ္းေက်ာင္း လုပ္ငန္းမ်ားပါ အႏၲရာယ္ရွိလာသည္။
အိႏၵိယပိုင္ ကက္ရွ္မီးယားျပည္နယ္မွ အႀကီးဆံုးေရခဲျမစ္ျဖစ္သည့္ ကိုလာဟြိဳင္ ေရခဲျမစ္သည္ လြန္ခဲ့သည့္ ႏွစ္ ၄၀ က ငါးစတုရန္းမိုင္ (၁၃ စတုရန္းကီလို မီတာ)ရွိရာမွ ယခုအခါ ၄ ဒသမ ၄၄ စတုရန္းမိုင္ (၁၁ ဒသမ ၅ စတုရန္း ကီလိုမီတာ) သို႔ က်ဳံ႕သြားေၾကာင္း ေလ့လာေတြ႕ရွိရသည္။
သံုးႏွစ္ၾကာ အဆိုပါေလ့လာမႈကို ဦးေဆာင္ခဲ့ေသာ အထက္ေဖာ္ျပပါဌာန မွ တြဲဖက္ပါေမာကၡ ရွကီးလ္ရြမ္႐ွဴးက ေရခဲျမစ္ အရည္ေပ်ာ္ မႈသည္ အလြန္ စိုးရိမ္ဖြယ္ေကာင္းသည္ဟု ေဖာ္ျပခဲ့သည္။ ထိုေဒသအတြင္းရွိ အျခား ေရခဲျမစ္ မ်ားသည္ ၁၆ ရာခိုင္ႏႈန္း က်ံဳ႕သြားခဲ့ၿပီး အလားတူကာလတြင္ ကိုလာဟြိဳင္ေရခဲ ျမစ္သည္ ၁၈ ရာခိုင္ႏႈန္း က်ဳံ႕သြားသည္။
ကိုလာဟြိဳင္ေရခဲျမစ္မွေရမ်ားသည္ ကက္ရွ္မီးယား၏ အသက္ေသြးေၾကာျဖစ္ေသာ ဂ်ီလမ္ျမစ္ထဲသို႔စီး၀င္သည္။ ထိုျမစ္သည္ ပါကစၥတန္ႏိုင္ငံမွ လူဦးေရ ထူထပ္ေသာ ပန္ဂ်ပ္ျပည္နယ္စိုက္ပ်ဳိး ေရးအတြက္လည္း အေရးႀကီးသည္။
အိႏၵိယပိုင္ ကက္ရွ္မီးယားျပည္နယ္ ၿမိဳ႕ေတာ္ ဆရီနဂါၿမိဳ႕တြင္ မၾကာမီက က်င္းပသည့္ ေရခဲျမစ္မ်ားက်ဳံ႕သြားျခင္း ၏အက်ဳိးသက္ ေရာက္မႈဆိုင္ရာ ေဆြးေႏြးပြဲတစ္ခုတြင္ ထိုေလ့လာခ်က္ကို ထုတ္ ျပန္ခဲ့သည္။
လြန္ခဲ့သည့္ႏွစ္က ႏိုင္ငံတကာပရ ဟိတအဖြဲ႕အစည္းတစ္ခုျဖစ္ေသာ အက္ရွင္အိတ္ဒ္သည္ ကက္ရွ္မီးယား ေဒသရွိ ေရခဲျမစ္မ်ား က်ဳံ႕သြားေနသည့္ အေၾကာင္း သတိေပးထားသည္။
ရာသီ ဥတုေျပာင္းလဲမႈေၾကာင့္ မိုးရြာသြန္းမႈႏွင့္ ဆီးႏွင္းက်မႈပံုစံကို အက်ဳိးသက္ေရာက္ မႈရွိေၾကာင္း ထိုအခ်က္မ်ားသည္ ရိကၡာ ထုတ္လုပ္မႈကို က်ဆင္းေစသည္ဟုဆို သည္။
နယူးေဒလီၿမိဳ႕တြင္ အေျခစိုက္သည့္ စြမ္းအင္ႏွင့္ သယံဇာတသိပၸံမွ ေရခဲျမစ္ဆိုင္ရာဌာန အႀကီးအကဲ ပါေမာကၡ ဆယိ အစ္ဘယ္ ဟက္စ္နိမ္က ယခု အသစ္ေတြ႕ရွိခ်က္မ်ားသည္ ရာသီဥတုပူေႏြးလာမႈစနစ္ ေသခ်ာေနၿပီဆိုျခင္းကို ထပ္မံျပသေနသည္ဟု ဆိုသည္။
၁၉၉၅ ခုႏွစ္ကတည္းက ေရခဲျမစ္ မ်ားကို ေလ့လာေနခဲ့သူ အိႏၵိယဘူမိ ေဗဒပညာရွင္တစ္ဦးျဖစ္သည့္ ရာဂ်ိဗ္ ဥပက္ေဒက ယခုအသစ္ ေလ့လာေတြ႕ရွိ ခ်က္သည္ ယခင္အတိုင္းပင္ျဖစ္သည္ ဟုဆိုသည္။
"ဟိမ၀ႏၲာရွိ ေရခဲျမစ္အားလံုးရဲ႕ ၉၀ ရာခိုင္ႏႈန္းခန္႔ဟာ ဆုတ္သြားၿပီဆိုတဲ့ ေယဘုယ်လမ္းေၾကာင္းကို အခုေလ့လာ ေတြ႕ရွိခ်က္က ထပ္မံအတည္ျပဳတယ္။ တခ်ဳိ႕ေရခဲျမစ္ေတြဟာ ထိတ္လန္႔ဖြယ္ ႏႈန္းနဲ႔ ဆုတ္ေနၾကတယ္။ တစ္ႏွစ္ကို ၄၄-၄၅ မီတာႏႈန္းနဲ႔ ဆုတ္ေနၾက တယ္" ဟုမစၥတာ ဥပက္ေဒကေျပာသည္။
၎ သည္ ကက္ရွ္မီးယားတကၠသိုလ္ေလ့လာ မႈႏွင့္ပတ္သက္သူတစ္ဦးမဟုတ္ေပ။
အိႏၵိယႏွင့္ ပါကစၥတန္တပ္မ်ား ၂၅ ႏွစ္ၾကာ အခိုင္အမာေနရာယူထားၾကသည့္ ဆီယာခ်င္ေရခဲျမစ္သည္ မူလရွိရင္းစြဲ၏ တစ္၀က္ခန္႔ အရည္ေပ်ာ္သြားၿပီဟုလည္း ၎ကေျပာၾကားသည္။
ၿဗိတိသွ်တို႔ထံမွ လြတ္လပ္ေရးရခဲ့သည့္ ၁၉၄၇ ခုႏွစ္ေနာက္ပိုင္း ကက္ရွ္မီးယား ေဒသ နယ္ေျမထိန္းခ်ဳပ္ႏိုင္ေရးအတြက္ အိႏၵိယႏွင့္ ပါကစၥတန္တို႔သည္ စစ္ပြဲ ႏွစ္ႀကိမ္ျဖစ္ပြားခဲ့သည္။ကက္ရွ္မီးယား နယ္ေျမတစ္ခုလံုးကို သူပိုင္ငါပိုင္သည္ ဟု အျငင္းပြားေနၾကသည္။